Estonya merkezli ulaşım ve mobilite şirketi Bolt, tekerlekli sandalye kullanıcılarının kent içinde karşılaştığı önemli bir soruna teknolojiyle çözüm üretmek amacıyla Wheels4Wheels projesini hayata geçirdi. Serviceplan Group tarafından geliştirilen proje, günlük scooter yolculuklarından elde edilen verileri kullanarak sokakların yüzey kalitesini haritalıyor. Bu veriler, şehir yönetimleri, geliştiriciler ve navigasyon platformlarının kullanımına açık şekilde sunuluyor.

Tekerlekli sandalye kullanan yaklaşık 80 milyon insan için yol ve kaldırım yüzeyinin durumu yalnızca konforla ilgili değil. Projenin aktardığı 2013 tarihli bir araştırmaya göre çalışmaya katılan tüm kişiler, bozuk zeminlerde yolculuk sırasında maruz kaldıkları sürekli titreşimlerin neden olduğu kronik ağrı yaşadı. Mevcut navigasyon uygulamaları kullanıcıları merdivenlerden uzaklaştırabiliyor ancak bir kaldırımın düzgün döşenmiş mi yoksa parke taşlı mı olduğunu söyleyemiyor. Wheels4Wheels bu eksikliği yüzey kalitesi verisiyle kapatmayı amaçlıyor.

Bozuk zeminler, tekerlekli sandalye kullanıcılarında kronik ağrıya yol açıyor

Wheels4Wheels, yeni bir donanım altyapısı kurmak yerine Bolt scooterlarında güvenlik ve bakım amacıyla hâlihazırda bulunan ivmeölçer, jiroskop, GPS alıcıları ve kameralardan yararlanıyor. Günlük yolculuklar sırasında kaydedilen veriler analiz edilerek zeminlerin yüzey kalitesi beş puanlık bir ölçek üzerinden değerlendiriliyor.

Projenin ilk uygulaması Estonya’nın Tallinn kentinde gerçekleştirildi. Bolt scooter’ları, kentin sekiz bölgesinin tamamında toplam 550 km yol kat ederek 40,5 milyon ivmeölçer verisi topladı ve 66.088 ayrı yüzey değerlendirmesi oluşturdu. Sistemin doğrulanması için aynı dönemde manuel haritalama da yapıldı. Çalışmanın sonucunda Tallinn’deki mevcut yüzey kalitesi bilgilerinin kapsamı %26 oranında artırıldı.

Tallinn’de projeye dahil olan erişilebilirlik savunucusu Hendra Raud, tekerlekli sandalye kullanmanın beklenmedik durumlara karşı insanı hazırladığını belirterek parke taşlarının tüm vücudu ağrıtabildiğini ve tekerlekli sandalyenin yolda takılmasının günün planını bozabildiğini anlatıyor. Raud, kenti kullanıcıların deneyimlediği haliyle gösteren bir haritanın oluşturulmasını önemli bir gelişme olarak değerlendiriyor.

Bolt Araçlar Direktörü Ardo Reinsalu ise scooterların her yıl yüzlerce şehirde milyonlarca kilometre yol kat ettiğini ve bu sırada tümsekler, eğimler ve düzensiz yüzeyler hakkında veri topladığını söylüyor. Şirketin bu verileri daha önce şehir ortaklarıyla yolların ve kaldırımların iyileştirilmesi amacıyla paylaştığını belirten Reinsalu, Wheels4Wheels ile aynı bilginin doğrudan ihtiyaç duyan kişilere açıldığını ifade ediyor. Projenin yeni bir uygulama geliştirmek yerine insanların hâlihazırda kullandığı haritaları iyileştirmeye odaklandığını da ekliyor.

Scooter filolarının işletilmesi için toplanan verilerin açık bir kaynağa dönüştürülmesiyle daha erişilebilir kentler inşa edilebilir

Bolt bugün 270’ten fazla şehirde 230 binden fazla scooter işletiyor ve her gün milyonlarca veri noktası üretiyor. Serviceplan Global Chief Creative Officer’ı Alex Schill ise Wheels4Wheels ile mevcut bir platformun kent altyapısının bir parçası olarak yeniden düşünüldüğünü belirtiyor. Scooter filolarının işletilmesi için toplanan verilerin açık bir kaynağa dönüştürülmesiyle, daha erişilebilir kentler için kullanılabilecek pratik bir araca dönüştüğünü ifade ediyor.

Projenin veri işleme altyapısının tamamı MIT lisansı altında açık kaynak olarak yayımlandı. Böylece şehirler, geliştiriciler ve diğer kuruluşlar sistemi ücretsiz şekilde kullanabiliyor, çalıştırabiliyor ve kendi ihtiyaçlarına göre uyarlayabiliyor. Toplanan veriler dünyanın en büyük açık kaynaklı harita veritabanı olan OpenStreetMap’e aktarılıyor. Buradan yüzey bazlı rota oluşturmayı destekleyen uygulamalara otomatik olarak entegre ediliyor ve Apple ile Microsoft gibi geliştiriciler tarafından, toplamda 1 milyardan fazla kişinin kullandığı uygulamalarda kullanılabiliyor.

Projede veri ve mühendislik çalışmaları 1ar labs tarafından, film prodüksiyonu We Make Them Wonder tarafından üstlenildi. B.East ve Nafta Films ek prodüksiyon; Serviceplan Make, DaisyDaisy ve TwoKiids post-prodüksiyon; Plan.Net web; Black Cat White Cat Music müzik ve ses; Differ ile Tulom ise PR çalışmalarını gerçekleştirdi.

Künye:

Müşteri: Bolt
Yaratıcı ajans: Serviceplan Group
Veri ve mühendislik: 1ar labs
Film prodüksiyonu: We Make Them Wonder
Ek prodüksiyon: B.East, Nafta Films
Post-prodüksiyon: Serviceplan Make, DaisyDaisy, TwoKiids
Web: Plan.Net
Müzik ve ses: Black Cat White Cat Music
PR: Differ, Tulom

Görsel: YouTube