Loughborough University mezunu tasarımcı Gargi Agrawalla, işitme engelli ve işitme güçlüğü yaşayan kişilerin seyahat ederken çevrelerindeki önemli seslerden haberdar olmasını sağlayan SIVO.GO ile 2026 James Dyson Ödülü’nü (Birleşik Krallık ulusal ödülü) kazandı. Taşınabilir bir güvenlik sistemi olarak geliştirilen cihaz, yangın alarmı ve kapı zili gibi sesleri yapay zekâ aracılığıyla tanıyor ve bunları ses yerine ışık, ekran ve titreşim yoluyla iletiyor. Agrawalla, ödül kapsamında ürünün geliştirilmesinde kullanmak üzere 5 bin sterlinlik para ödülünün de sahibi oldu.
Cihaz, tasarımcı tarafından şöyle tanımlanıyor: “İşitme engelli ve işitme güçlüğü çeken yolcular için taşınabilir, akıllı ve gizli yapay zekâ destekli duyusal güvenlik sistemi; işitme cihazları çıkarıldığında kullanıcıların farkında kalmalarına, güvende ve bağımsız olmalarına yardımcı olur.”
SIVO.GO’nun çıkış noktası, Gargi Agrawalla’nın kendi deneyimi
Doğuştan ileri derecede işitme kaybı bulunan tasarımcı, 12 yaşında koklear implant kullanmaya başlamış. Bu implant, ileri veya çok ileri derecede işitme kaybı yaşayan ve standart işitme cihazlarından yeterli fayda göremeyen kişilere ameliyatla yerleştirilen elektronik bir cihaz. Ancak implantın dış ses işlemcisinin uyku ve duş sırasında çıkarılması gerekiyor. Bu durum, özellikle seyahat ederken veya yabancı bir ortamda kalırken çevredeki sesli uyarıların kaçırılması konusunda endişe yaratmış. Agrawalla da farklı amaçlara yönelik birden fazla yardımcı cihaz taşımak yerine, çeşitli uyarıları tek bir taşınabilir sistemde birleştirmeyi hedeflemiş.
İnternetsiz çalışan gizlilik dostu tasarım
SIVO.GO, 500’den fazla etiketlenmiş ses örneğiyle eğitilen bir yapay zekâ modeli kullanıyor. Sistem yangın alarmı ve kapı zili gibi sesleri cihazın üzerinde yerel olarak işliyor; çalışmak için Wi-Fi veya bulut bağlantısına ihtiyaç duymuyor. Algılanan uyarılar, kullanım senaryosuna göre titreşim, ışık ve ekrandaki görsel bildirimlerle aktarılıyor. İnternet bağlantısına ihtiyaç duymaması hem güvenilirliği artırıyor hem de kullanıcı gizliliğinin korunmasını sağlıyor.
Agrawalla’nın testleri, yapay zekânın kapı tıklatmalarını ayak sesi veya masaya vurma gibi benzer seslerle karıştırabildiğini ortaya çıkarmış. Agrawalla, bunu önlemek amacıyla kapı arkasına takılabilen opsiyonel bir titreşim sensörünü de sisteme eklemiş. Tasarımın çalışan prototipi, 3B baskıyla üretilen farklı gövde ve arayüz seçenekleriyle test edilmiş.
Cihazın üç farklı kullanım modu bulunuyor: Room, Bed ve Bath. Bu modlar, algılanan uyarıları renk kodlu ışıklar, ekrandaki semboller ve ayarlanabilir titreşimlerle farklı biçimlerde iletiyor.
Nöroçeşitli bireyler, kulak çınlaması yaşayanlar gibi farklı kitleler için de fayda sağlayabilir
Tasarımcı, SIVO.GO’nun yalnızca işitme kaybı yaşayan kişiler için değil, tinnitus (kulak çınlaması) yaşayanlar, nöroçeşitli bireyler, yeni ebeveynler, yaşlılar ve sesin tek başına yeterli olmadığı durumlarda işiten kişiler için de kullanılabileceğini söylüyor.
Tasarımcı, cihazın seyahat sırasında taşınan yardımcı ekipmanların yükünü azaltmasını hedefliyor
SIVO.GO’nun hedeflenen ağırlığı 300 gramın altında. Tasarımcı, cihazın seyahat sırasında taşınan yardımcı ekipmanların yükünü azaltmasını hedefliyor. Proje sayfasında mevcut yardımcı sistemlerin 1,5–3 kg arasında ek yük oluşturabildiği, işitme cihazıyla ilgili diğer ekipmanlarla birlikte seyahat yükünün 3–5 kg’a ulaşabildiği belirtiliyor.
Pil konusunda da belirli bir hedef konulmuş: Agrawalla, cihaz için 1.500–2.500 mAh batarya ve 8–12 saatlik gece kullanımını hedefliyor. Ses algılama sürekli çalışmak zorunda olduğu için enerji tüketiminin yüksek olduğu özellikle belirtiliyor.
Cihazın tasarım sürecinde 18–70 yaş arasındaki işitme engelli ve işitme güçlüğü yaşayan kullanıcılarla görüşmeler yapılmış. Kullanıcı araştırmasında özellikle güvenilir uyarılar, güçlü titreşim, taşınabilirlik, cihazın göze batmaması ve otel/konaklama ortamlarında başkalarına bağımlı olmama gibi ihtiyaçlar öne çıkmış. Prototipin kullanım testlerinde yastık altında rahat kullanılabilmesi, tek elle kullanımı ve düğmelerin yerleşimi de değerlendirilmiş. Tasarımcı ayrıca farklı gövde biçimlerini 3B baskıyla test etmiş. Gelecek planları arasında PCB geliştirmek, güvenilirliği ve üretilebilirliği artırmak, daha geniş kullanıcı testleri yapmak ve sertifikasyon ile pilot üretime hazırlanmak var. Ayrıca oteller ve konaklama sağlayıcılarıyla da denemeler yapmayı planlıyor.
James Dyson Ödülü ile birlikte SIVO.GO’nun geliştirme sürecinin devam etmesi planlanıyor. Agrawalla; prototipin güvenilirliğini artırmayı, işitme engelli ve işitme güçlüğü yaşayan kullanıcılarla daha geniş testler gerçekleştirmeyi, sertifikasyon ve pilot üretim aşamalarına ilerlemeyi hedefliyor. Ödülün uluslararası aşamasında da değerlendirmeye alınacak proje, bu süreçte geliştirilmeye devam edecek.
Agrawalla, SIVO.GO’dan önce New Designers etkinliğinde de üç ayrı ödül almış bir isim: Stannah Group’tan Inclusive and Empathetic Design, Cambridge Consultants’tan Breakthrough Design ve Imperial Brands PLC’den Healthier Futures. Ayrıca Degree Show’da JLR tarafından Manufacturable kategorisinde birincilik kazanmış.
Bu gönderiyi Instagram’da gör
Görsel: The James Dyson Award, Dezeen
