Yaratıcı bünyeler için günlük besin kaynağı
Dalga Enerjisini Elektriğe Dönüştüren Girişim: CorPower

Dalga Enerjisini Elektriğe Dönüştüren Girişim: CorPower

İsveçli girişim CorPower, geliştirdiği C4 cihazıyla dalga enerjisini verimli ve sürdürülebilir biçimde elektrik şebekesine entegre ediyor.

Kasım 2023’te, şiddetli Atlantik fırtınası “Domingos”, Portekiz’in kuzey kıyılarını vurdu. Rekor seviyede dalgaların oluşmasına neden olan bu fırtına, Batı Avrupa genelinde yıkıma yol açtı. Karada insanlar sel basmış evler, kapanan yollar ve toprak kaymalarıyla mücadele ederken, açık denizde altın renkli dev bir şamandıra sağlam bir şekilde işlevini yerine getirmeye devam ediyordu. İsveçli girişim CorPower tarafından geliştirilen bu devasa şamandıra, okyanusun ham gücünü temiz ve güvenilir bir elektrik kaynağına dönüştürüyor. Şirket, teknolojilerinin mevcut sistemlerden en az beş kat daha verimli olduğu iddiasında.

CorPower CEO’su ve kurucu ortağı Patrik Möller, “Teknolojimizin hem enerji verimliliğini kanıtladık hem de en sert okyanus koşullarına dayanabildiğini gösterdik. Bunlar, sektörü onlarca yıldır engelleyen iki temel sorundu,” diyor.

Şirket, 2024’ün Ekim ayında, bir dalga enerjisi girişimine bugüne kadar yapılmış en büyük yatırım olan 32 milyon euro fon sağladığını duyurdu. Geçmişte başarısız projelerin ve iflasların gölgesinde kalan sektör için bu, dalga enerjisinin “altın şamandırası” olabilir mi?

Sürekli ve öngörülebilir bir enerji kaynağı

Dalga enerjisi, son yıllarda daha güvenilir yenilenebilir kaynaklara duyulan ihtiyaçla birlikte yeniden ilgi görmeye başladı. Dalgalar, güneş ve rüzgâr enerjisine göre çok daha istikrarlı: Dalga enerjisi %90 oranında erişilebilirken, rüzgâr ve güneşte bu oran %20–30 civarında. Ayrıca dalgalar oldukça öngörülebilir. Okyanuslar teorik olarak tüm dünyanın enerji ihtiyacını karşılayabilecek potansiyele sahip olsa da, 2024’te Avrupa’da dalga enerjisinden sadece 1 MW’lık elektrik üretildi ki bu da yaklaşık 1.000 haneye yetiyor.

İlham kaynağı: İnsan kalbi

CorPower’ın geliştirdiği “C4” adlı cihaz, deniz tabanına sabitlenmiş, dalgaların yukarı-aşağı hareketini elektrik enerjisine çeviren bir tür “nokta emici”. Cihaz, 18 metre yüksekliğinde, 9 metre çapında ve yaklaşık 70 ton ağırlığında.

C4’ün kalbinde, insan kalbinin çalışmasından esinlenen bir sistem bulunuyor. İsveçli kardiyolog Dr. Stig Lundbäck tarafından geliştirilen ve kalbin çift yönlü pompalama hareketini taklit eden “Dinamik Uyarlanabilir Piston Pompası”, dalga enerjisine uygulanmış.

Yapay zekâ destekli algoritmalar sayesinde C4, gelen dalgaları önceden tahmin ederek enerji verimliliğini artırıyor. Hava şartları çok sertleştiğinde ise sistem “fırtına moduna” geçerek kendini korumaya alıyor.

2023’te altı ay süren deneme sürecinde, C4 maksimum 600 kW güç üreterek Portekiz şebekesine elektrik sağladı. Möller, bu ilk ticari ölçekli pilot uygulamayı “büyük bir dönüm noktası” olarak nitelendiriyor.

Dalga enerjisi, daha önce de birçok kez umut vadetmişti. Ancak yüksek maliyetler, düşük verimlilik ve zorlu çevresel koşullar nedeniyle birçok proje başarısız oldu.

Bu alandaki yatırımlar hızlanıyor

Avrupa son 10 yılda okyanus enerjisi Ar-Ge’sine 375 milyon euro harcadı. Öte yandan, Çin ve ABD de bu alanda hızla ilerliyor. Özel yatırımlar da artıyor: Finlandiya’dan AW Energy, WaveRoller için 28 milyon euro yatırım aldı. İngiltere merkezli Mocean Energy, toplam 13 milyon euro fon topladı. İsrail’den EcoWave Power gibi girişimler, kıyı yapılarından enerji üreten sistemler geliştiriyor. Ancak en çok yatırım çeken şirket CorPower. 2012’de kurulan girişim geçtiğimiz yıl itibarıyla toplamda 95 milyon euro fon sağlamış.

Ticari ölçekte ilk dalga çiftliği geliyor

CorPower, 2026’da Portekiz açıklarında üç yeni C4 cihazını daha konuşlandırmayı planlıyor. Ayrıca İrlanda’nın kamu enerji şirketi ESB ile 14 cihaz için anlaşma imzalamış. Bu projeler hayata geçtiğinde, dünya çapında ilk ticari dalga enerjisi çiftliği kurulmuş olacak.

Uzun vadede hedef: 30 MW üretim kapasitesine sahip C4 kümeleriyle 30.000 haneye elektrik sağlamak. Ancak rekabetçi olmak için en az 600 MW ölçeğine ulaşmaları gerekiyor. Bu noktada cihazlar, 71 €/MWh birim maliyetle elektrik üretebilecek — bu, “sihirli rakam” olarak tanımlanıyor.

Cihaz gövdeleri robotlar tarafından katman katman üretiliyor. Şirket, üretimi kolaylaştırmak için mobil fabrikalar kurmayı planlıyor. Ayrıca şamandıralar, özel bağlantı sistemleri sayesinde kolayca yerleştiriliyor ve bakım maliyeti düşürülüyor.

Dalga enerjisi ana akım haline gelebilir

CorPower, büyümesini hızlandırmak için yeni fon arayışında. Şirket aynı zamanda büyük enerji tüketicileriyle çalışarak “bankability” (finansman uygunluğu) sağlamaya çalışıyor. Birleşik Krallık Deniz Enerjisi Konseyi Politika Direktörü Richard Arnold, “Bugünkü durum, yıllar önce yüzer rüzgâr türbinlerinin ilk adımlarına çok benziyor. O zamanlar kimse ciddiye almıyordu ama birkaç başarılı proje her şeyi değiştirdi,” diyor.

Möller, “Dalga enerjisinin gelecekte dünyanın en büyük üçüncü enerji kaynağı olacağına inanıyorum — güneş birinci, rüzgâr ikinci sırada,” diyor.

Bu gerçekten gerçekleşecek mi? Zaman gösterecek. Ama bugünün teknolojileri arasında bu potansiyele en çok sahip olan, büyük ihtimalle C4.

Görsel: CorPower

Dalga Gücünü Elektriğe Dönüştüren Platform

Okyanus Dalgalarından Enerji Üreten Jeneratör