Portekiz’in başkenti Lizbon, paylaşımlı elektrikli scooter hizmetini sona erdirme kararı aldı. Lizbon Belediye Meclisi, 21 Ekim’de yaptığı toplantıda şehirdeki paylaşımlı scooter sisteminin askıya alınmasını onayladı. Karar, Belediye Başkanı Carlos Moedas’ın 16 Ekim’de sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamanın ardından gündeme geldi. Moedas, mevcut sistemin işlemediğini belirterek scooter kullanımının trafik güvenliği ve kamusal alanların kullanımı açısından ciddi sorunlara yol açtığını söylemişti.
Belediyenin kararında özellikle scooter kullanıcılarının trafik akışının ters yönünde ilerlemesi, kaldırımlarda araç kullanılması ve yanlış park edilen scooter’ların yayaların hareket alanını kısıtlaması etkili oldu. Belediye, paylaşımlı scooter sayısında daha önce azaltmaya gidilmesine rağmen şikayetlerin ve güvenlik ihlallerinin artmaya devam ettiğini belirtti. Uzaktan kilitleme sistemlerinin kurallara aykırı kullanılan araçları engellemekte yetersiz kalması da kararda belirtilen sorunlar arasında yer aldı.
Belediye başkanının karar öncesi paylaştığı videolu açıklama:
🛑🛴 Vamos suspender o atual sistema de trotinetes partilhadas em Lisboa.
Queremos uma Lisboa com passeios livres, seguros e acessíveis, onde todos possam circular em segurança. https://t.co/AMiGvdGafe— Carlos Moedas (@Moedas) October 15, 2026
Moedas, belediye ekiplerinin her ay yanlış park edilmiş veya terk edilmiş 1.200’den fazla scooter’ı sokaklardan topladığını açıkladı. Belediye Başkanı, kamusal alanların herkes tarafından güvenli biçimde kullanılabilmesi gerektiğini vurgulayarak özellikle yayaların korunmasına dikkat çekti. Kaldırımların işgal edilmesinin yaşlıları, hareket kabiliyeti kısıtlı kişileri, görme engellileri, çocukları ve bebek arabası kullanan aileleri olumsuz etkilediğini ifade etti.
Scooter kiralama şirketlerine 60 gün süre tanındı
Belediye Meclisi’nde kabul edilen karar, özel işletmelerin yürüttüğü paylaşımlı elektrikli scooter hizmetlerini kapsıyor. Bolt, Lime ve Bird tarafından işletilen sistemin sona erdirilmesiyle birlikte şirketlerin şehirdeki tüm scooter’larını 60 gün içinde kaldırması gerekiyor. Bu süre sonunda araçların hala şehirde bulunması durumunda belediye, scooter’ları zorla kaldırabilecek; taşıma ve depolama masraflarını da ilgili operatörlere yansıtabilecek. Karar, belediyenin operatörlerle Ocak 2023’te imzaladığı iş birliği anlaşmalarının kamu yararı gerekçesiyle tek taraflı olarak feshedilmesini de içeriyor. Şirketlere ayrıca karar hakkında yazılı görüş bildirmeleri için 10 günlük ön değerlendirme süresi tanındı. Bu süre içinde görüş bildirilmemesi durumunda karar kesinleşecek.
Portekiz’de 2024 yılında elektrikli scooter’larla bağlantılı 1.369 kaza kaydedildi
Karar, Portekiz’de elektrikli scooter kullanımına yönelik artan güvenlik tartışmalarının ardından geldi. Portekiz Otomobil Kulübü’nün (ACP) verilerine göre ülkede 2024 yılında elektrikli scooter’larla bağlantılı 1.369 kaza kaydedildi. Bu kazalarda 58 kişi ağır yaralandı, üç kişi hayatını kaybetti. Artış 2025 yılında da devam etti ve yılın ilk dört ayında 623 kaza meydana geldi. Eylül ayında ise ülkenin kuzeyindeki Lousada’da elektrikli scooter kazasına karışan 15 yaşındaki bir çocuk hayatını kaybetti. ACP, polis verilerine dayanarak Lizbon’u Faro, Porto ve Setúbal ile birlikte scooter kazalarının en sık görüldüğü bölgeler arasında gösteriyor.
Lizbon’daki kararın öncesinde Portekiz Otomobil Kulübü, Ağustos ayında paylaşımlı scooter hizmetlerinin geleceği hakkında yerel referandum yapılması amacıyla imza kampanyası başlatmıştı. Kuruluş, Lizbon’da kayıtlı 18 yaş üstü sakinlerden 20 bin geçerli imza topladığını ve referandum girişimi için gereken 5 bin imza sınırını aştığını duyurmuştu. Ancak belediyenin aldığı kararla birlikte hizmetin geleceğine ilişkin süreç referandumdan önce belediye yönetiminin kararıyla şekillendi.
Scooter kiralama şirketleri, yasaklamak yerine daha iyi denetim yapılmasını savunuyor
Scooter operatörleri Bolt, Lime ve Bird ise daha önce yaptıkları açıklamalarda belediyelerin düzenlemelerine uyum sağlamak için sürekli önlem aldıklarını ve yanlış park sorununu çözmeye yönelik çalışmalar yürüttüklerini belirtmişti. Şirketler, trafik güvenliğiyle ilgili sorunların scooter hizmetlerini tamamen yasaklamak yerine daha iyi altyapı, denetim ve özel park alanları oluşturularak ele alınması gerektiğini savunmuştu.
Lizbon Belediyesi, paylaşımlı scooter sistemini kaldırırken bisikletli ulaşımı güçlendirmeyi de hedefliyor. Bu kapsamda bisiklet yollarının iyileştirilmesi ve genişletilmesi, GIRA adlı paylaşımlı bisiklet ağına yeni istasyonlar ve bisikletler eklenmesi planlanıyor. Ayrıca belediye, sürdürülebilir ulaşım türlerinin birlikte kullanımını düzenleyecek yeni bir yerel yönetmelik hazırlayacak. Yönetmelik taslağının bir yıl içinde sunulması öngörülüyor.
Lizbon, bu kararla birlikte Paris, Madrid ve Brüksel gibi paylaşımlı elektrikli scooter hizmetlerini durduran Avrupa başkentleri arasına katılıyor. Portekiz’de Braga, Vila Nova de Gaia ve Espinho da son aylarda benzer kararlar aldı.
Görsel: Unsplash
