Mekanik baskının gelişimi, fikirlerin dünyada dolaşım biçimini kökten değiştirdi. Metin ve görseller elle kopyalanmak yerine basılabilir hale geldiğinde bilgi demokratikleşti; paylaşılması kolaylaştı ve sınırlandırılması zorlaştı.
PrintNerd adlı üye tarafından LEGO Ideas platformunda sunulan “Two Working LEGO Printing Presses” adlı proje, bu tarihsel dönüşümü üretim araçlarını doğrudan kurucunun ellerine vererek yeniden canlandırıyor.
Tarihi eskilere dayanan ve günümüzde de yaygın olarak kullanılan baskı preslerinden ilham alıyor
LEGO Ideas’ta Staff Pick seçilen proje, tamamen çalışan iki farklı minik LEGO baskı presinden oluşuyor. Bunlardan ilki, 312 parçadan inşa edilen ve Albion Press’ten esinlenen kollu bir platen pres. İkincisi ise 163 parçadan oluşan, silindir tabanlı bir baskı presi. Her iki model de günümüzde hâlâ yaygın olarak kullanılan geleneksel baskı makinelerinden ilham alıyor. Modeller tamamen hareketli parçalara sahip ve gerçek makinelerle aynı prensiple çalışacak şekilde tasarlandı. Bu yapılar yalnızca statik sergileme modelleri değil; mekanizmaları gerçekten işliyor.
Kollu presin döner bir kolu bulunuyor; bu kol çevrildiğinde baskı yatağı makinenin içine doğru ilerliyor. Ardından çekilen bir kol, platen’i (pres tablası) aşağı indirerek gerekli basıncı uyguluyor. Silindir tabanlı pres ise dişliler ve hareketli silindirler aracılığıyla baskı yatağını makinenin içinden geçiriyor ve iki silindir arasında sıkıştırarak baskı işlemini gerçekleştiriyor. İki model birlikte, kontrollü basınç ve hareket yoluyla görüntünün kağıda aktarılmasının iki farklı ama birbiriyle ilişkili yöntemini gösteriyor.
Mekanizmalar özellikle görünür ve takip edilmesi kolay olacak biçimde tasarlandı. Böylece baskı preslerini kullanmak hem tatmin edici hem de daha önce baskı sanatıyla karşılaşmamış kişiler için anlaşılır bir deneyim sunuyor.
Projenin yaratıcısı, baskı preslerinin zarif mühendislik örnekleri olmasına rağmen çoğu zaman uzman atölyelere ya da müzelere kapalı kaldığını belirtiyor. Amaç, bu makineleri LEGO’nun evrensel yapı dili aracılığıyla erişilebilir, uygulamalı ve anlaşılır hale getirmek. Ayrıca halihazırda LEGO parçalarından rölyef baskı kalıpları üreten ve büyük harici preslerle baskı alan bir LEGO hayran topluluğu bulunuyor. Bu proje, LEGO’dan yapılan kalıpların yine LEGO’dan yapılmış bir presle basılmasına imkân tanıyarak süreci tamamen LEGO sistemi içinde tamamlıyor.
Set; detaylı modeller olarak sergilenebiliyor, yaratıcı araçlar olarak kullanılabiliyor ya da eğitsel bir nesne işlevi görebiliyor. Kullanıcılar her iki presi çalıştırarak basit baskı denemeleri yapabiliyor, makinelerin işleyişini keşfedebiliyor. Her iki model de tek başına estetik bir sergileme değeri taşıyor. Aynı zamanda sanat, tasarım ve mekanik prensiplerle yaratıcı bir etkileşim sunuyor.
Proje özellikle yetişkinler için tasarlandı. Çalışan baskı presleri konusunu LEGO dünyasına ilk kez taşıması, tarih, mühendislik, yaratıcılık ve oyunu bir araya getirmesi, hem sergileme hem de gerçek etkileşim sunması ve mevcut LEGO temelli yaratıcı alt kültürü desteklemesi nedeniyle güçlü bir set adayı olarak gösteriliyor. Projenin özünde ise LEGO’nun temel fikri yatıyor: Dünyayı, onu kendin inşa edip çalıştırarak anlamak.
Aşağıdaki videolarda görebileceğiniz üzere bu preslerle küçük boyutlu baskılar yapmak mümkün:
Görsel: LEGO Ideas, LEGO Printing Press
