Meksikalı sanatçı ve araştırmacı Brenda Isabel Pérez, ev kavramını mimari, sosyal ve duygusal boyutlarıyla irdeleyen Habitario adlı yenilikçi bir masa oyunu projesi hayata geçirdi. Sanat ve araştırma projesi olarak tasarlanan bu çalışma, fiziksel ve sembolik anlamda ev mekanlarını toplumsal ilişkilerin ve kolektif hafızanın şekillendiği alanlar olarak ele alıyor. Oyunun temel amacı, sıradan bir oyun deneyiminin ötesine geçerek mevcut konut modellerini yeniden düşünmek ve alternatif mekansal olasılıkları hayal etmeye teşvik etmek.

Habitario, Meksika’da geleneksel olarak iç yaşamda şekillenen cinsiyet rolleri ve ev içi beklentilere odaklanan dört kadın yazarın kısa öykülerinden ilham alıyor: Inés Arredondo, Amparo Dávila, Elena Garro ve Gabriela Damián Miravete. Bu metinler doğrudan oyunda anlatılmıyor; bunun yerine yazarların eserlerinde işlenen temalar, oyuncuların kullanacağı mekan ve anlatı kartlarında soyut bir şekilde aktarılıyor.

Evde şekillenen cinsiyet rolleri, ev içi beklentiler ve mimari

Oyuncular başlangıçta “anne,” “kız” veya “misafir” gibi tanıdık ev rolleri içeren karakter kartları seçiyor ve daha sonra ahşap parçalar, akrilik figürler ve günlük yaşam sahnelerine dayalı aksiyon kartlarıyla ortak bir ev yapısı oluşturuyorlar. Oyun ilerledikçe, katılımcılar mekanı yerleştirirken ve anlatı parçalarını yorumlarken, her defasında farklı bir ev düzeni ve hikaye ortaya çıkıyor. Böylece her oturum, ev yaşamının sosyal hafızasını, mekansal pratiğini ve bu kavramların nasıl dönüşebileceğini sorgulayan bağımsız bir deneyim sunuyor.

Proje kapsamında yapılan araştırma, sadece metinlerle sınırlı kalmayıp yazarların yaşadığı evlerin coğrafi ve sosyal bağlamlarını da kapsıyor; bu, hem karakter arketiplerini hem de oyunun kavramsal çerçevesini şekillendiriyor. Oyun sürecinde ortaya çıkan yerleşimler, geleneksel aile modeli etrafında şekillenmiş konut yapılarının dışında yeni yaşam yollarını ve mekansal dönüşümlerin mümkünlüğünü ortaya koyuyor.

Projeye katkıda bulunan isimler şöyle sıralanıyor: Marcos Popotla, Montserrat Quintanar, Julieta Catalán, Carpintería Samuraí

“Habitario”, mimarlığı duygusal ve sosyal bir pratik olarak konumlandırıyor ve mekansal örgütlenmenin emek, mahremiyet ve kolektif yaşam üzerindeki etkilerini vurguluyor. Proje, önceden belirlenmiş anlatılardan kaçınarak her oyun deneyimini açık uçlu bir keşif haline getiriyor. Şu anda Centro Cultural San Roque’da sergilenen çalışma, 22 Mart 2026’ya kadar ziyaretçilere açık olacak.

Görsel: Brenda Isabel / Fotoğraflar: Amy Bello, Julieta Catalán, Paulina Ojeda