Salt, grafik tasarım alanındaki arşiv ve araştırma çalışmalarını 2026 yılı boyunca düzenlenecek kamu programları ve atölyelerle ele alıyor. Grafik Tasarım Arşivi çalışmaları kapsamında gerçekleştirilecek bu etkinliklerde, hem Türkiye’de grafik tasarımın tarihsel gelişimi hem de uluslararası ölçekte yürütülen araştırmalar gündeme geliyor. Programlar aracılığıyla, arşivlerin tarih yazımındaki belirleyici rolü ve farklı araştırma yöntemleri üzerine düşünülmesi amaçlanıyor.

Arşivlerden yola çıkan bir tartışma

Program dizisinin ilk etkinliği, 15 Ocak 2026 Perşembe günü saat 18.30’da Salt Beyoğlu’ndaki Açık Sinema’da düzenlenecek. Christopher Çolak, Esen Karol, Gözde Oral ve Sezin Romi’nin katılımıyla gerçekleşecek söyleşi, Salt’ın devam eden projelerinden hareketle grafik tasarım arşivlerinin nasıl oluştuğunu ve bu alandaki araştırma yaklaşımlarını mercek altına alacak. Esen Karol’un moderatörlüğündeki buluşmada Christopher Çolak ve Gözde Oral, üretim pratikleri, kişisel deneyimleri ve akademik çalışmaları üzerinden arşiv oluşturmanın gerekliliğini ele alacak. Sezin Romi ise Salt Araştırma’da yürütülen arşivleme ve araştırma süreçlerine dair bilgiler paylaşacak. Herkesin katılımına açık ve ücretsiz olan programa ilişkin ayrıntılara saltonline.org üzerinden ulaşılabiliyor.

Sanat, mimarlık, tasarım, kent, toplum ve ekonomi alanlarındaki kaynakların gelişimini odağına alan Salt, kuruluşundan bu yana farklı disiplinler arasındaki etkileşim ve kesişimleri değerlendirmeyi hedefliyor. Zaman içinde genişleyen arşiv koleksiyonları, Salt Araştırma bünyesinde grafik tasarım alanına özgü bir birikimin oluşmasına zemin hazırladı. Bu kapsamda Sadık Karamustafa Arşivi’nin bir bölümü ile Yolculuklar, Ayinler ve Bir Arşiv: Sadık Karamustafa Yazıları (1986–2019) başlıklı e-yayın erişime açıldı. Bülent Erkmen Arşivi’nin kataloglama ve dijitalleştirme çalışmaları sürerken, Yurdaer Altıntaş Arşivi de Salt koleksiyonuna dahil edildi. Salt Araştırma Grafik Tasarım Arşivi’nin çalışmaları Kurukahveci Mehmet Efendi tarafından destekleniyor.

Bülent Erkmen, Mozaik’in Zaman Aralandı konser afişi için yapılan fotoğraf çekiminden, 1987
Fotoğraf: Tülin Altılar
Salt Araştırma, Bülent Erkmen Arşivi

Söyleşinin katılımcılarından Christopher Çolak, reklamcılık ve tasarım alanında 17 yılı aşkın deneyime sahip bir tasarımcı ve akademisyen olarak marka kimliği, ambalaj tasarımı ve tipografi konularında uzmanlaşıyor. Çolak’ın çalışmaları Typo Berlin, Sofia Design Week ve ATypI Hong Kong gibi platformlarda sunuldu. Hâlen Sabancı Üniversitesi Görsel Sanatlar ve Görsel İletişim Tasarımı Bölümü’nde öğretim görevlisi olarak çalışan Çolak, Açık Radyo’da yayımlanan “Login” programını da hazırlayıp sunuyor.

Grafik tasarımcı, yayıncı ve editör Esen Karol’un çalışma alanlarının merkezinde yayıncılık yer alıyor. New York’ta Rethinking Residencies gibi oluşumların yanı sıra Museum Ludwig, Arter, İstanbul Kültür Sanat Vakfı, Pera Müzesi ve Salt gibi kurumlarla iş birlikleri yürüten Karol, Pratt Institute İletişim Tasarımı Bölümü lisans programında misafir öğretim üyesi olarak ders veriyor. Karol, kurucuları arasında bulunduğu çevrimiçi kültürel eleştiri yayını Manifold’daki çalışmalarını da sürdürüyor.

Gözde Oral, lisans eğitimini Bilkent Üniversitesi Grafik Tasarım Bölümü’nde, yüksek lisansını ise Fulbright Bursu ile Pratt Institute İletişim Tasarımı Bölümü’nde tamamladı. Ajans Ultra ve Young & Rubicam/Reklamevi’nde sanat yönetmeni olarak görev aldıktan sonra kendi stüdyosunu kuran Oral, sanat, müzik ve yayıncılık alanlarında üretim yapan kişi ve kurumlarla iş birlikleri geliştiriyor. Oral, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi ile Sabancı Üniversitesi’nde ders vermenin yanı sıra grafik tasarım ve danışmanlık çalışmalarını sürdürüyor.

Salt’ın Kütüphane ve Arşiv Yöneticisi olan Sezin Romi, Salt Araştırma bünyesindeki kütüphane çalışmalarının yanı sıra sanat arşivlerinin erişime açılması için gerekli süreçleri yürütüyor. Romi’nin çalışmaları, arşivcilik ve kütüphanecilik pratiklerinin bilgi üretimi, tarihyazımı ve araştırma yöntemleriyle ilişkisine odaklanırken, ilgi alanları 1950’lerden itibaren Türkiye’de sanat tarihi kitap koleksiyonlarının gelişimi ile arşiv ve araştırma projelerini kapsıyor.

Sadık Karamustafa (sağda) ve Yurdaer Altıntaş, Brno Uluslararası Grafik Tasarım Bienali’nde, 1990
Salt Araştırma, Sadık Karamustafa Arşivi

Sadık Karamustafa’nın 8. Uluslararası İstanbul Film Festivali afişi için yaptığı eskiz, 1989
Salt Araştırma, Sadık Karamustafa Arşivi

10 Sanatçı 10 İş: A sergisinin afişi, 1989
Tasarım: Bülent Erkmen
Salt Araştırma, Cengiz Çekil Arşivi

Görsel: Salt (Manşet görseli: Henryk Tomaszewski 100 Yaşında sergisinden görünüm, Salt Beyoğlu, 2014)