Finlandiya merkezli araştırma, geliştirme ve inovasyon merkezi VTT miselyum bazlı vegan deri üretim sürecinde geliştirdiği yeni bir yöntem ile üretim ölçeğini katlayabilecek bir çözüm üretti. Ahlaki sorunları ve doğaya verdiği zararla hayvan derisi büyük sorunları beraberinde getirirken vegan deri bu sorunlara bir alternatif üretmek üzere birçok farklı teknikle çözüm arıyordu.

Bu tip sentetik deri alternatiflerinin bir çoğu içinde plastik barındırırken bu başka sorunları açığa çıkarıyor ve geri dönüşümde de pürüzler yaratıyordu. Üretim sürecinde yer alan tüm bu sorunlara çözüm sunabilecek bir çözüm içinse bilim insanları yıllardır araştırmalarını sürürdürürken çözümü miselyum sundu.

Mantar gibi materyaller üzerinden deri benzeri formlar oluşturmak yeni bir fikir değil. Başta miselyum ve mantar gibi malzemelerin deri üretimi için nasıl bir hammadde olabileceği iken zaman içerisinde bilim insanları milseyumu levhalar halinde yetiştirmeyi liflerinin sabit plakalar halinde oluşmayı başardı. Tekniğin konsept aşamasında geçerliliği kanıtlanınca bunu ölçeklemek kalmıştı geriye.

Plastik ve hayvan derisi alternatiflere göre çok daha etik bir alternatif sunan miselyum için VTT‘deki araştırmacılar birkaç yıl önce geliştirdikleri teknikle levhadan ziyade boyuna uzanıp giden adeta rulo çarşaflar halinde üretmeyi başardı. Bu şekilde bir metre uzunluğunda sürekli üretim yapabilmeyi başardılar. Bu da endüstriyel üretim için uyarlanabilecek bir adım haline geldi.

Yeni yayınladıkları araştırmada ise materyalin formülü üzerinde değişikliğe giderek bu yeni yaklaşımın çıktılarını paylaştılar. Mantar biyomaddesini doğrudan deri benzeri bir levhaya dönüştürmek yerine öncelikle kalın, ıslak ve posalı bir maddeye dönüştürüp ardından yapı maddesi açısından zengin bir sıvı ile büyütüyorlar. Ardından posası toplanıp yıkanıyor ve sorbile ile selülöz ile karıştırılıyor. Sorbitol hammaddeyi daha az kırılgan hale getirirken selüloz da güçlendiriyor. Esneklik ve dayanıklılık arasındaki doğru denge de bu şekilde sağlanıyor.

Üretime yönelik yaklaşım değişince yeniden üretimdeki ölçeklendirme konusu gündeme gelmiş. Bu durum da tıpkı kağıt üretimindeki gibi rulolu sistemler kullanılarak miselyum sayfaların 20 cm genişliğinde ve 8 metre uzunluğunda üretilmesini sağlamış.

Bu aşamada kullanılan ekipmanlar hali hazırda biyoteknoloji ve baskı endüstrilerinde kullanılıyor. Haliyle bazı finansal bariyerler doğrudan ortadan kalkarken ortaya daha dayanıklı bir hammadde ve araştırmacılara daha çıktı üzerinden daha kapsamlı bir kontrol sağlıyor.

Üretilen parçaların bu şekilde genişlemesi seri üretim için kolaylık sağlarken hayvan derisi malzemelerle denk bir dayanıklılık sunuyor. Geri dönüşüm açısından ise suya battığında 28 gün içinde tamamen çözünüyor ve 6 hafta içerisinde endüstriyel bileşimleri de dağılıyor. Şu aşamada sadece kesiklere dayanıklılığının artması gereken hammaddenin daha sonra seri üretime geçirilebileceği belirtiliyor.

Görsel: DOI: 10.1021/acsabm.6c00471