Strafor, teknik adıyla EPS (Genleştirilmiş Polistiren) ucuz ve hafif olması nedeniyle yaklaşık yarım yüzyıldır ambalajlarda koruyucu dolgu malzemesi olarak kullanılıyor. Ancak biyolojik olarak parçalanmayan bu malzeme, ambalajdan çıkarıldıktan sonra çoğunlukla işlevini yitiriyor ve atık haline geliyor. Tasarımcılar son yıllarda mantar miselyumu, deniz yosunu filmleri ve preslenmiş lifler gibi alternatifler geliştirirken Scentra, bu alana biberiye atıklarıyla kendi katkısını sunuyor.
Tarımsal atık, ambalaj ve koku yayıcıya dönüşüyor
Scentra’da gerçek biberiye atıkları, saplarıyla birlikte deniz yosunu bazlı bir bağlayıcı kullanılarak sıkıştırılıp blok haline getiriliyor. Böylece endüstriyel olarak üretilmiş bir köpük yerine daha doğal ve ham görünümlü bir malzeme ortaya çıkıyor. Ambalaj açıldığında ürünün kendisinden önce biberiye kokusunun alınması, tasarımın ayırt edici özelliklerinden biri oluyor.
Kullanılan biberiyeler, Çin’in Guizhou bölgesinde Omni Biotech’in AOLUX markası tarafından işletilen organik bir çiftlikten geliyor. Normalde toplanıp atılacak olan budama artıkları burada malzemeye dönüştürülmek üzere biriktiriliyor. Çiftlik ayrıca kırsal kalkınma çalışmaları kapsamında düşük gelirli ailelerden yerel çalışanları istihdam ediyor. Projenin baş tasarımcısı Zhixi Dai olurken Zhou Yun ve Wang Zhan da tasarım ekibinin diğer üyelerini oluşturuyor. Ekip, tarımsal bir yan ürünü cam şişeyi koruyabilecek kadar yapısal bir ambalaj malzemesine dönüştürüyor.
Biberiye bloğunun içinde, ambalajın taşıdığı uçucu yağ şişesine tam olarak uyan, şişenin siluetini takip eden bir boşluk bulunuyor. Şişe çıkarıldığında geriye, hâlâ biberiye kokusunu taşıyan sıkıştırılmış bitki malzemesinden bir blok kalıyor.
Koku zamanla azaldığında üzerine birkaç damla yağ eklenerek yeniden kullanılabilen blok, böylece pasif bir koku yayıcıya dönüşüyor. Bunun için pile, elektrik bağlantısına veya temizlenmesi gereken porselen bir filtreye ihtiyaç duyulmuyor.
Proje, sürdürülebilir ambalaj anlayışını yalnızca geri dönüştürülebilirlik veya kompostlanabilirlik gibi kullanıcı tarafından doğrudan görülemeyen özelliklerle sınırlamıyor. Biberiye atığının kendisi, ambalajın malzemesine ve kullanım sonrası işlevine doğrudan katkıda bulunuyor.
Scentra European Product Design Awards kapsamında Best Eco Design ödülüne layık görüldü.
Görsel: European Product Design Awards
