“Yapay Zekâ ve Yaratıcılar” serimizin 13. konuğu, sanatçı Sayna Soleimanpour. Sayna’yı daha önce Evdeki Yaratıcılar serimizde konuk etmiş, pandemide sokağa çıkma yasakları olduğu dönemdeki işlerine yer vermiştik.
Sayna Soleimanpour (1996), babasının hediye ettiği fotoğraf makinesiyle 10 yaşındayken fotoğrafla tanışıyor. 2014 yılında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nde Tekstil ve Moda Tasarımı bölümünde öğrenime başlayan Sayna, kısa süre sonra aynı üniversitede Fotoğraf bölümüne geçiş yaparak eğitimine burada devam ediyor. Sanatçı, özellikle otoportre odaklı çalışıyor.
Bu defa odağımızda onun üretim pratiğine giderek daha fazla nüfuz eden yapay zekâ var. Sayna, yapay zekâyla ilişkisini evlilik benzetmesiyle anlatırken; onu yaratım sürecindeki küçük boşlukları dolduran, hız kazandıran ve dağınık zihnini organize etmeye yardımcı bir araç olarak konumlandırıyor.
Gündelik pratiğinde birden fazla aracı aktif biçimde kullanan sanatçı, yapay zekâyı yeni bir materyal ve hatta “oyuncak” gibi görürken, aynı zamanda onun hızına, etkisine ve olası sonuçlarına temkinli bir merakla yaklaşıyor. Bu röportajda Sayna’nın üretiminde yapay zekânın nerede durduğunu, ona nasıl alan açtığını ve geleceğe dair soru işaretlerini birlikte keşfediyoruz.
Yapay zekâyla aran nasıl?
Sayna Soleimanpour: Nasıl desem ki… evli gibiyiz.
Her gün kullandığın yapay zekâ araçları var mı? Hangileri?
Sayna Soleimanpour: ChatGPT’yi her gün mutlaka kullanıyorum. Bugünlerde Claude’a geçmeye çalışıyorum.
Kaç ayrı yapay zekâ uygulaması veya hizmeti için abonelik ücreti ödüyorsun ya da şirketin senin adına ödüyor?
Sayna Soleimanpour: Şu anda 4.
Üretim süreçlerinde aktif olarak hangi yapay zekâ araçlarını kullanıyorsun?
Sayna Soleimanpour: ChatGPT, Midjourney, Nano Banana.
Deneyip verim alamadığın ya da arayüzüne bir türlü alışamadığın araçlar oldu mu?
Sayna Soleimanpour: Gemini’a pek ısınamadım.
Yapay zekâyla yaptığın ilk denemelerden çıkan bir işi bizimle paylaşır mısın?
Sayna Soleimanpour: Bu 3 çalışmamda da (röportajın içindeki fotoğraflar) fonun %50-%60 civarını yapay zekâyla ürettim.
Sayna Soleimanpour: Çalışmalarımda Yapay zekâdan daha çok küçük parçaları tamamlamak için destek alıyorum. Bazen bir objeyi arayıp bulmak, satın almak ve çekimini yapmak oldukça zaman alabiliyor. Bu noktada yapay zekâ ile ihtiyacım olan parçayı dakikalar içinde üretebiliyorum.
Henüz tamamen yapay zekâ ile üretilmiş bir işim yok, bu yüzden spesifik bir örnek vermek zor. Ama genel olarak işlerimin hepsiyle gurur duyuyorum.
“Yapay zekâ benim için yeni bir materyal, hatta biraz oyuncak gibi.”
Yapay zekânın gelişimi kariyer hedeflerinde bir değişiklik yarattı mı?
Sayna Soleimanpour: Hayır. Benim yaptığım iş çok özgür bir alan. Sanatçı olup istediğini üretebilmenin en güzel yanı da bu. Yapay zekâ benim için yeni bir materyal, hatta biraz oyuncak gibi.
Sayna Soleimanpour: Bazen evimde yapay zekâyla entegre, tatlı formda bir robotun yer alacağı kadar yaygın ve erişilebilir olacağını düşünüyorum. Ama sonra enerji tüketimi ve kolektif manipülasyon ihtimallerini düşününce, çevre dostu ve güvenli çözümler bulunmadan bunun ne kadar sürdürülebilir olacağı konusunda emin olamıyorum. O kadar hızlı ve değişken ilerliyor ki, açıkçası net bir öngörüm yok.
“…yaratıcı sektörde üretmek isteyen birinin evrene çocuksu bir merakla yaklaşmasını öneririm.”
Yaratıcı sektörlerde çalışmayı hayal eden ya da bu alana yeni giren bir gence, yapay zekâ konusunda nereden başlamasını önerirsin?
Sayna Soleimanpour: Sadece yapay zekâ özelinde değil, yaratıcı sektörde üretmek isteyen birinin evrene çocuksu bir merakla yaklaşmasını öneririm. Yapay zekâ da bu oyun alanındaki araçlardan yalnızca biri. Eğlenmesini ve bol bol deneme yapmasını söylerim. Aynı şeyi yağlı boya yapacak biri için de söylerdim.
“Yapay zekâ benim için bir kozmik yolculuk rehberi.”
“Yapay zekâ” ve “yaratıcılık” kelimeleriyle tek cümlelik bir tespit ya da motto üretir misin?
Sayna Soleimanpour: Benim zihnim oldukça dağınık; üretim sürecinde binlerce sekmeye ayrılabiliyorum. Yapay zekâ, böyle bir zihin için müthiş bir süzgeç ve düzenleme aracı. Bu yüzden yapay zekâ benim için bir kozmik yolculuk rehberi.
Sayna Soleimanpour’un yeni çalışmalarını Instagram’ı üzerinden takip edebilirsiniz.
Görsel: Sayna Soleimanpour
