Fransız robotik şirketi Wandercraft’ın geliştirdiği Eve, omurilik yaralanması yaşayan kişilerin ayakta durmayı gerektiren anlarında daha bağımsız hareket edebilmesi için tasarlandı. ABD Gıda ve İlaç Dairesi’nin (FDA) onaylayıp ticari satışına izin verdiği cihaz; yemek hazırlamak, çocuklarla ilgilenmek, bir sohbet sırasında karşısındaki kişinin göz hizasına gelmek, diş fırçalamak ya da ev içinde bir noktadan diğerine gitmek gibi durumlarda kullanılabiliyor. Eve, tekerlekli sandalyenin yerine geçmekten ziyade ayakta durmanın gerekli olduğu anlar için tamamlayıcı bir araç olarak konumlandırılıyor.
Wandercraft, kontrol kumandasını kullanabildiği sürece omurilik yaralanmasının omurganın hangi bölümünde olduğundan bağımsız olarak yetişkinlerin Eve’i kullanabileceğini belirtiyor. Kullanıcının gövdesini, belini, uyluklarını, bacaklarını ve ayaklarını sabitleyen kayışlarla donatılan cihazda baş desteği, kol dayanakları, ön güvenlik barı ve gerektiğinde bakıcının kullanıcıyı sabitlemesine yardımcı olan arka tutacak da bulunuyor.
Eve, 12 motorla kendi dengesini sağlıyor
Eve’in en dikkat çekici özelliklerinden biri, harici bir yürüteç veya koltuk değneğine ihtiyaç duymadan kendi dengesini sağlayabilmesi. Kalça, diz ve ayak bileklerine yerleştirilen 12 motor yürüyüş hareketini gerçekleştirirken cihazdaki sensörler kullanıcının dengesini sürekli takip edip gerekli düzeltmeleri yapıyor. Bu sistem, kullanıcı hareketsiz dururken de yürürken de dengenin korunmasına yardımcı oluyor.
Cihaz teslim edilmeden önce kullanıcının boyuna, bacak uzunluğuna ve eklem hareketliliğine göre teknisyenler tarafından ayarlanıyor. El hareketliliğine uyarlanabilen kumanda kolu üzerinden oturma, ayağa kalkma, ileri ve geri yürüme, dönme, yana doğru adım atma ve daha serbest bir kullanım modunda ağırlığı bir ayaktan diğerine aktarma gibi hareketler kontrol edilebiliyor. Eve’in azami hızı güvenlik amacıyla saniyede 0,25 metreyle sabitlenmiş durumda. Tam şarjla dört saate kadar kullanılabiliyor. Pilin bitmesi durumunda motorlar devreden çıkıyor ve fren mekanizması kullanıcının yere kontrollü biçimde indirilmesini sağlıyor.
FDA onayında Kessler Foundation ile James J. Peters VA Medical Center tarafından gerçekleştirilen ve Journal of Visualized Experiments’ta yayımlanan bir çalışma da etkili olmuş. Çalışmaya 16 hasta-bakıcı çifti katıldı. Hastaların yedisi, dört uzvun tamamını etkileyen tetraplejiye yol açan üst boyun bölgesi yaralanmalarına; dokuzu ise alt uzuvları etkileyen paraplejiye yol açan üst sırt bölgesi yaralanmalarına sahipti.
Tıbbi değerlendirme, kişiye özel uyarlama ve dört eğitim seansının ardından tüm çiftler iki temel testi tamamladı. Bu testlerden ilkinde katılımcıların üç dakika içinde ayağa kalkması, yürümesi ve yeniden oturması; ikincisinde ise altı dakika boyunca belirlenen minimum mesafeyi yürümesi istendi. 16 katılımcının 15’i cihazı 10 dakikadan kısa sürede giydi ve tamamı yine 10 dakika içinde cihazdan çıkmayı başardı.
Katılımcıların yaklaşık yüzde 69’u hedeflenen yürüme hızına ulaştı. Yüzde 87,5’i ise kapı açmak ve yemek pişirmek gibi altı günlük yaşam görevinden oluşan testlerin tamamını gerçekleştirdi. Seanslar ilerledikçe performansın da yükseldiği görüldü. Çalışma sırasında 17 güvenlik olayı kaydedildi; bunların sekizi doğrudan cihazla ilişkilendirildi ve çoğunlukla cilt tahrişi ile kas spazmlarından oluştu. Bir katılımcı yaralanmadan düştü ve güvenlik endişeleri nedeniyle çalışmadan ayrılan olmadı.
Eve şu an yalnızca iç mekanlarda ve düz zeminlerde kullanılabiliyor. Merdivenler, kaldırımlar, rampalar, ıslak veya buzlu zeminler, kalabalık alanlar ve kamuya açık yollar kullanım kapsamının dışında. Wandercraft bu sınırlamayı cihazın düşük hızına bağlıyor. Kullanıcı ağırlığı 100 kilogramı, boyu ise 1,94 metreyi aşamıyor; bacak uzunluğu ve kalça genişliği için de ek sınırlar bulunuyor.
ABD’de 65 yaş üzeri bireyler, gaziler ve işçiler için Eve’i sigorta karşılayacak
Cihazı kullanacak kişinin yanında her zaman sertifikalı bir bakıcının bulunması gerekiyor. Bakıcı, kullanıcıyla birlikte uzaktan değerlendirme, yüz yüze klinik seanslar ve beş oturumluk bir eğitim sürecinden geçiyor. Kişiye özel üretilen Eve’in eve götürülmesi için doktor tarafından reçete edilmesi gerekiyor.
Wandercraft bu ay ABD’de satışları duyurdu. Şirket, bazı ABD’li hastaların masraflarının Medicare (Amerika Birleşik Devletleri’nde 65 yaş ve üzeri kişiler ile belirli engelli ve kronik hastalığa sahip bireylere yönelik federal sağlık sigortası programı), gaziler sağlık sistemi ve işçi tazminatı sigortaları tarafından karşılandığını, diğer kullanıcılar içinse finansman seçeneklerinin bulunduğunu belirtiyor. Cihazın fiyatı ise henüz açıklanmadı. Eve’in diğer ülkelerde ne zaman satışa sunulacağı konusunda da henüz bir takvim bulunmuyor.
Görsel: Wandercraft
