Kent mobilyaları, Dubai Amerikan Üniversitesi (AUD) bünyesindeki Araştırma, İnovasyon ve Tasarım Merkezi (CRID), Dubai Kültür ve Sanat Birimi (Dubai Culture) ve Livescale iş birliğiyle yürütülen “Urban Pod” girişimi kapsamında geliştirildi. Urban Pod projesi ayrıca, Dezeen’in School Shows programı kapsamında yayımlanan öğrenci çalışmalarından biri olarak Dezeen tarafından da desteklendi. 

Çalışmalar, geleneksel oturma elemanlarının sınırlarını genişleterek hayvanları, doğayı ve kentsel ekosistemi tasarım sürecine dahil ediyor. Çalışmalar arasında oturma ve beslenme alanlarının yanı sıra peyzaj entegrasyonu, yeni teknolojiler ve dijital üretim yöntemleri de öne çıkıyor.

Yarışma şeklinde gerçekleşen Urban Pod, tek bir stüdyoyla sınırlı kalmayıp mimarlık, iç mimarlık ve Master of Urban Design and Digital Environments programlarındaki farklı derslere yayıldı. Toplam 10 dersi ve dokuz öğretim üyesini kapsayan girişimde 13 uluslararası jüri üyesi, kamu ve sektör ortakları, halka açık bir sergi ve sürecin tamamını anlatan aşağıdaki belgesel de yer aldı.

Yarışma sonunda 110’dan fazla öğrenci önerisi ortaya çıktı. En dikkat çekici olanlarını aşağıdaki seçkide görebilirsiniz.

Rest and Nest Pod

Hind Chehal’in Rest and Nest Pod adlı çalışması, ağaç benzeri kentsel yapılar aracılığıyla insan ve ekolojik ihtiyaçları bir araya getiriyor. Dikey olarak üst üste yerleştirilmiş, birbirine bağlanan silindirik modüllerden oluşan yapı; özellikle kent kuşları için korunaklı mikro yaşam alanları, yuvalama noktaları ve beslenme istasyonları sunuyor. Modüllere güneş panelleri entegre edilirken geri dönüştürülmüş polimerlerden veya biyokompozitlerden elde edilen dokulu malzeme, yapının zorlu kent koşullarına dayanıklı olmasını hedefliyor. Tasarım aynı zamanda dijital üretim ve 3B baskıya uygun şekilde geliştiriliyor.

Crowtopia

Stephanie Hanna’nın Crowtopia çalışması ise insanlarla kargaların aynı kamusal alanda bir arada bulunmasına odaklanıyor. İnsanlar için oturma alanının üzerinde konumlanan bulmaca tabanlı beslenme sistemi, kargaların yiyeceğe ulaşmak için basit mekanik problemleri çözmesini gerektiriyor. Böylece kuşların doğal problem çözme davranışlarının desteklenmesi ve yiyecek israfının azaltılması amaçlanıyor. Modüler ve 3B baskıya uygun bileşenlerden oluşan yapı, kent mobilyasıyla ekolojik bir arayüzü bir araya getiriyor.

The Purch Pod

The Purch Pod, Hadithya Chandrasekar imzasını taşıyor. Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki kumullardan, ghaf ağacının köklerinden ve mercan oluşumlarından ilham alan kompakt yapı; oturma, gölgelik ve kent yaban hayatı için yaşam alanlarını tek bir tasarımda birleştiriyor. Altı yaprak biçimli gölgelik elemanı doğal gölge sağlarken üç konik destek yapıya denge kazandırıyor. İki ila dört kişinin kullanabileceği bir bankın yanı sıra kediler için korunaklı, dairesel bir dinlenme bölümü bulunuyor. Gölgelik kenarındaki kuş tüneği ve su noktası da yapının hayvanlara yönelik işlevlerini tamamlıyor. Hafif ve dayanıklı malzemelerden tasarlanan podun topluluk alanlarında ve parklarda kullanılması öngörülüyor.

Ṭuma’nīnah

Youssef Lotfy’nin Ṭuma’nīnah adlı podu, üst üste dizilmiş toprak kaplardan ilham alıyor. İnsanlar ve kent kuşları için gölgeli bir dinlenme alanı oluşturan tasarımda, toprak temelli malzeme hava dolaşımına olanak tanırken daha serin bir mikroklima yaratıyor. İç içe geçen boşluklarda bitkiler, su ve kuş besleme alanları bulunuyor.

Pawse

Pawse ise Haya Afify tarafından köpeklerle insanların ortak kullanımına yönelik tasarlanıyor. Yapı; insan oturma alanlarını köpeklerin su içebileceği, beslenebileceği, dinlenebileceği veya bekleyebileceği bölümlerle birleştiriyor. Sürekli ve yumuşak formu korunaklı bir his yaratırken açık düzeni, insanlar ve hayvanlar arasında zorunlu olmayan bir etkileşime izin veriyor.

Drift Pod

Azka Chaudhry’nin Drift Pod çalışması, insanlarla kediler için tasarlanmış modüler ve teraslı bir kent mobilyası sistemi. Farklı yönlere kaydırılmış dikdörtgen plakalar; oturma platformları, gölgeli bölümler, hayvanlar için geçiş yolları ve korunaklı dinlenme alanları oluşturuyor. Beslenme istasyonları, su öğesi, bitkiler ve bir ağaç da yapıya dahil ediliyor. Tasarımın geri dönüştürülmüş beton veya beyaz PP peletlerle 3B basılması öngörülüyor.

Urban Coexistence Pod

Jana El Rassy’nin Urban Coexistence Pod’u ise insanlarla kent kedileri arasında daha sakin bir etkileşim yaratmayı amaçlıyor. Sivrilerek daralan içi boş konik form, insanlara yarı özel bir oturma ve dinlenme alanı sunarken yapının yükseltilmiş bölümünün altında kediler için güneşten ve yağmurdan korunabilecek gölgeli bir mikro yaşam alanı bulunuyor. Açık çelik ayaklar oyun ve geçiş alanları oluştururken yiyecek ve su istasyonları da yapıya entegre ediliyor.

Roller’s Rest

Malak Shabaro’nun Roller’s Rest tasarımı, Hint mavi kargası olarak da bilinen Indian Roller kuşunun renklerinden ve hareketlerinden ilham alıyor. Kanat hareketlerini çağrıştıran kıvrımlı formlara sahip podda, turkuaz, mavi ve mor tonlarını ışık ve gölge aracılığıyla yansıtan vitraylar kullanılıyor. İnsanlar için oturma ve geçiş alanı sunan yapı, kuşlar için de gölgelikte beslenme ve su noktaları barındırıyor.

Tree of Co-Existence

Tree of Co-Existence adlı çalışma ise Alia Taher tarafından ağacı yeniden yorumlayan bir gölgelik olarak tasarlanmış. Maşrabiye (delikli ahşap kafes) esintili yüzeyler ışığı filtrelerken hava akışını destekliyor. Yükseltilmiş kuş besleyicileri ve bitkilendirilmiş alanların yanı sıra banklara entegre edilen besleme çekmeceleri kent kedilerine ayrılıyor. Ahşap oturma elemanları, serin taş yüzeyler ve bitkiler ortak kullanım alanını tamamlıyor. Geri dönüştürülmüş malzemeler, suyun yeniden kullanımı ve sökülebilir temeller çevresel etkiyi azaltırken parametrik olarak tasarlanan ve dijital yöntemlerle üretilen parçalar yapının kolayca kurulup onarılmasına ve başka bir yere taşınmasına olanak tanıyor.

Wingfold

Marieh Khalighinasab’ın Wingfold adlı çalışması, bir güvercinin açılmış ve katlanmış kanatlarından yola çıkıyor. Genişleyen gölgelik uçuş hissini çağrıştırırken daha kalın alt bölüm gölge ve mahremiyet sağlıyor. Beslenme ve su istasyonları ile bitkilendirilmiş bölümler, insanlar ve güvercinler için ortak bir kullanım alanı oluşturuyor.

Bu çalışmaların ortak noktası, kamusal mobilyayı yalnızca insanların oturduğu veya dinlendiği nesneler olarak görmek yerine farklı canlıların aynı kentsel çevreyi paylaşabileceği alanlara dönüştürmeleri. Böylece Urban Pod girişimi, kamusal alan tasarımında insan merkezli yaklaşımın ötesine geçen farklı ölçeklerde önerileri bir araya getiriyor.

Programdaki eğitmenler: Maryam Shafiei, Imad Hanna, Edoardo Rizzuti, Poupak Parvaresh, Annamaria Lambri, Nicolas Turchi, Chadi El Tabbah, Mattia Gambardella ve Georges Kachaamy.

Görsel: Dubai Amerikan Üniversitesi