Ayumi Tsuchiya’nın ahşap heykelleri, sanat eserleri ile izleyici arasındaki sınırı ortadan kaldırarak dokunmayı, hareket etmeyi ve oynamayı teşvik ediyor. El yapımı ahşap sandalyelerden, melodiler çalan tahterevallilerden, büyük oyma kaselerden ve çiçek biçimli oturma elemanlarından oluşan çalışmalar, heykel, mobilya, müzik aleti ve oyun alanı arasında bir yerde duruyor. Tsuchiya’nın işleri, anlaşılmadan önce kullanılmayı ve deneyimlenmeyi bekleyen nesneler olarak öne çıkıyor.
Çocuklar bu eserlerle karşılaştıklarında içgüdüsel olarak oynamaya başlıyor, yetişkinler ise önce eserin nasıl kullanılacağını anlamaya çalışıyor. Tsuchiya’ya göre bu fark, pratiğinin temel gözlemlerinden birini oluşturuyor. Çocukların eserlerine doğrudan dokunduğunu ve deneyim yoluyla nasıl etkileşime gireceklerini keşfettiğini belirten sanatçı, yetişkinlerin ise toplumsal kuralları ve sağduyuya dayalı yaşam biçimlerini öğrendikleri için önce bir açıklama aradıklarını ifade ediyor. Tsuchiya, çalışmalarının özellikle yetişkinlerin içinde uykuya dalmış olan çocukla yeniden bağlantı kurmasına yardımcı olmasını umuyor.
Sanatçının tasarladığı sallanan sandalye ters çevrildiğinde banka dönüşüyor. Çiçek biçimindeki bir sandalye (yukarıdaki videoda görebilirsiniz), üzerine oturan kişiyi nazikçe içine alıp kapanıyor. Tahterevalli, üzerine binen kişilerin birlikte hareket etmesiyle ksilofona dönüşüyor. Elle oyularak şekillendirilen anıtsal bir ahşap kase ise ziyaretçileri içine girip sallanmaya davet ediyor.
İnsanları bir araya getiren etkileşimli alanlar
Müzik, Tsuchiya’nın birçok projesinde önemli bir yer tutuyor; ancak bunun nedeni müzik aleti çalabilmesi değil. Sanatçı hiçbir enstrüman çalamadığını, şarkı söylemeyi çok sevmesine rağmen bunda da başarılı olmadığını ve bu nedenle müziğe karşı güçlü bir özlem duyduğunu anlatıyor. Bunun üzerine neredeyse herkesin çalabileceği müzik aletleri üretmeye başlamış. Do-Re-Mi-Fa-Si-So gibi çalışmalarda melodiler hareket aracılığıyla ortaya çıkarken, Doremi-fa Sofada kişinin ağırlığını değiştirmesiyle ahşap bir top ksilofon boyunca ilerliyor ve basit bir müzikal kompozisyon oluşturuyor.
Eserler el işçiliğiyle hayata geçiyor
Sanatçının üretim süreci ise tamamen el işçiliğine dayanıyor. Her çalışma bir eskizle başlıyor; ardından teknik çizimler, ahşap seçimi, birleştirme aşamalarının tamamını Tsuchiya kendisi gerçekleştiriyor. Sanatçı için bir şeyler yaratma isteğinden de öte, ellerini kullanarak üretmeye devam etme yönünde güçlü bir arzu bulunuyor. Eseri zihninde canlandırmak, ahşabı seçmek, nasıl inşa edileceğini düşünmek ve sonunda kendi elleriyle yapmak, üretim sürecinin temel parçalarını oluşturuyor.
Etkileşimli sanatın giderek ekranlar, sensörler ve yazılımlar üzerinden şekillendiği bir dönemde Tsuchiya, deneyimi yerçekimi, denge, dişliler, ahşap ve dokunma üzerinden kuruyor. Mekanizmaları gizlemek yerine görünür bırakırken üreticinin elinin izini de eserlerde koruyor. Dijitalleşmeyi ve dijital sanatı olumlu bulduğunu söyleyen sanatçı, buna rağmen kendisini özünde “analog” biri olarak tanımlıyor.
Bu yaklaşım, Tsuchiya’nın 2019’da Karimoku Furniture ile gerçekleştirdiği Thumbelina’s Chair çalışmasında da görülüyor. Bu açılıp kapanan çiçek sandalyenin tasarımı Tsuchiya’ya, üretimi ise Karimoku Furniture’a ait. 2014 tarihli Do-Re-Mi Seesaw, hareket ettirildiğinde notalar çıkaran bir tahterevalli olarak tasarlanırken, 2017 tarihli Do-Re-Mi Sofa kişinin ağırlığını değiştirmesiyle hareket eden ahşap bir top aracılığıyla melodi oluşturuyor. 2014 tarihli Kuri-kuri-Kururi ise keski ve ahşap tokmakla oyulmuş büyük bir kase; içine giren ziyaretçiler sallanıp dönerken kendilerini Japon masallarındaki Issun-boshi gibi hissedebiliyor.
1982’de Utsunomiya’da doğan ve Kobe’de büyüyen Ayumi Tsuchiya, 2008’de şirket çalışanı olarak sürdürdüğü kariyerinin ardından Tama Art University’de mekan tasarımı eğitimi almaya başladı ve 2012’de bölümünü birincilikle tamamladı. O tarihten bu yana “görmek, dokunmak ve dinlemek” teması etrafında, ağırlıklı olarak ahşap kullanarak interaktif işleri kendi elleriyle üretiyor. 2013’te New York’taki One Show’da Interactive Merit Award kazanan sanatçı, Japonya ve yurt dışında sanat etkinlikleri, müzeler ve bilim merkezlerinde deneyim odaklı sergiler gerçekleştirdi. Ayrıca MUJI, Benesse, Karimoku Furniture, Tokyo Disney Resort IKSPIARI ve KITTE gibi kurum ve markalarla iş birlikleri yapmış.
Ayumi Tsuchiya’nın yeni çalışmalarını Instagram’ı ve Facebook sayfası üzerinden takip edebilirsiniz.
Bu gönderiyi Instagram’da gör
Bu gönderiyi Instagram’da gör
Bu gönderiyi Instagram’da gör
Görsel: Ayumi Tsuchiya
