“Yapay Zekâ ve Yaratıcılar” serimizin 3. konuğu, Consciouslab’ın kurucusu Kayhan Dural. 2016’dan bu yana yapay zekâ ile ilgilenen Dural, özellikle 2022 itibarıyla difüzyon modelleri ve açık kaynak araçlardaki gelişmelerle yaratıcılık alanında çalışmalarını derinleştirdi. Bu röportajda, profesyonel ve kişisel yaşamında günlük olarak kullandığı LLM’ler ve üretken yapay zekâ araçlarını, Consciouslab’de hayata geçirdiği projeleri, agent tabanlı üretim sistemlerini ve geleceğe dair öngörülerini detaylı bir şekilde anlatıyor. Yapay zekânın yaratıcı süreçleri nasıl dönüştürdüğüne dair tecrübelerini paylaşan Dural, genç yaratıcıların bu alanda nasıl deneyim kazanabileceğine dair de önemli ipuçları veriyor.

“2016’dan beri yapay zekâ ile uğraşıyorum.”

Yapay zekâyla aran nasıl?

Kayhan Dural: Yapay zekâ ile aram iyi sayılır, severiz birbirimizi. Aslında 2016’dan beri yapay zekâ ile uğraşıyorum. Merakım ilk etapta yapay zekâ kullanarak yaratıcı proje geliştirme tarafında başladı. 2017 ve sonrası dönemde hızla gelişen modelleri uzaktan takip ediyordum ancak 2022 başında difüzyon modellerinin ortaya çıkması ve açık kaynak tarafındaki atılım ile birlikte odağımın çok önemli bir kısmı buraya kaydı. Hatta bu gelişmelerden o kadar etkilendim ki iyi bir yapay zekâ ekibi ile seçkin bir kreatif ekibi birleştirme fikriyle Consciouslab’i kurdum.

“LLM’ler şu an olmasa nası olurdu düşüncesi ürkütücü gelmeye başladı.”

Her gün kullandığın yapay zekâ araçları var mı? Hangileri?

Kayhan Dural: Benim kişisel olarak günlük kullanımım çok ağırlıklı reasoning modellerinde yani LLM’lerde. İş ve günlük hayatıma dair o kadar önemli bir yerde ki LLM’ler şu an olmasa nası olurdu düşüncesi ürkütücü gelmeye başladı.
Profesyonel olarak ise üretken yapay zekâ modellerinin kapalı veya açık kaynak hemen hemen piyasada bulunan tüm varyasyonlarını kullanıyoruz diyebilirim. Kurduğumuz agentic sistemlerde LLM’ler, STT-TTS modelleri, difüzyon modelleri, aggregator’ler, farklı amaçlar için ayrı ayrı özel NLP sistemleri, OCR, ses modelleri ve daha fazlası var. Üretken yapay zekâya dair hemen her araçla uğraşıyoruz diyebilirim.

Kaç ayrı yapay zekâ uygulaması veya hizmeti için abonelik ücreti ödüyorsun ya da şirketin senin adına ödüyor?

Kayhan Dural: Bu soru üzerine spesifik olarak finans verilerinden baktım.
Cevap şu an 32. Buna model API’ları, üretim araçları ve inference altyapıları da dahil.

Üretim süreçlerinde aktif olarak hangi yapay zekâ araçlarını kullanıyorsun?

Kayhan Dural: Üretken yapay zekâ sistemlerini fazlasıyla kullanıyoruz. Şu ara cloud tarafında Google ekosisteminde yoğunuz diyebilirim. Gemini 3.0, Nanobanana pro, Veo 3+ olmazsa olmazlarımız. Software dev tarafında işine göre model seçiyoruz. Cursor elimiz ayağımız, model konuya göre değişiyor. Antigravity, Codex gibi agent’lar özellikle demo, prototip, sunum için çok faydalı. Lokal tarafta Gemma, Whisper, Deepseek, QWEN sıkça pipeline’larımıza giriyor. Kişisel planlama, spor koçluğu, bütçe yaratma, genel vizyoner sohbetlerim chatgpt’de akıyor. OpenAI kişisel tarafta hafızası ile genel olarak tercihim.

Deneyip verim alamadığın ya da arayüzüne bir türlü alışamadığın araçlar oldu mu?

Kayhan Dural: Bu sorunun cevabı sürekli değişiyor. Deneyip verim alamadığımız modeller oluyor ama sonra bir güncelleme geliyor ve sürekli o modeli kullanmaya başlıyoruz. Tüm Google ekosistemi öyle mesela. Hiç kullanmıyorduk, şimdi tamamen Google’dayız gibi oldu. Arayüz olarak değil belki ama modellerin dağınıklığı ve farklı yerlerden farklı şeyleri yapmak zorunda olman sebebiyle yine Google ürünlerinin modelleri acayip olsa da kullanım deneyiminin olarak çok hastası olmadığımı belirtmek istiyorum. Rakipleri bu alanda toplamda daha iyi iş çıkartıyor diye düşünüyorum.

Yapay zekâ ile yaptığın ilk denemelerden çıkan bir işi bizimle paylaşır mısın?

Kayhan Dural: 2025’te hayat geçirdiğimiz ve düzenli olarak geliştirmeye devam ettiğimiz yapay zekâ ürünlerimiz ve pipeline’larımız var. Bunlar genelde pazarlama ekseninde dolaşıyor. Aşağıda bazılarından kısaca bahsediyorum:

• Agentic Creative Suite: Bir linkten, bir görselden, kısaca eforsuz bir başlangıç noktasından direkt packshotıyla, fikriyle, görseliyle post etmeye hazır statik ve video content’ler üreten agent’lardan oluşan bir suite tasarladık. Her marka için üretim ihtiyacına göre özel tasarlanan bu suite haliyle her marka için farklı agent’lar içeriyor ve yaratıcı content üretimi, sosyal medya ve performans konularında hem içerik kalitesini hem de hızı ciddi anlamda artırıyor.

• Moderator Agent: Sosyal medyada, e-ticaret sitelerinde, web’in her bir köşesinde müşteri yönetimi ve moderasyon her markanın ihtiyacı. Bu ihtiyacı internetin her köşesinde çözebilen ve markaya özel train edilen bir moderasyon ajanı geliştirdik. LLM ve benzerlik bazlı bu ajan, birer birer cevap verilen ve hepsi birbirine benzeyen cevapları tamamen doğal ve %100’e yakın bir doğruluk oranında yanıtlayarak ciddi bir problemi çözerken markaların tüm moderasyon süreçlerini aynı zamanda okunabilir ve içgörü çıkartabilir hale getirecek şekilde bilgi bankası haline getiriyor.

• RegieCast: Yapay zekâ bazlı bir event suite geliştirdik. Sahnede sunum yapılırken sunumu gerçek zamanlı iyileştiren, geliştiren tool’larımız var. Örneğin bir sunum yapılırken gerçek zamanlı olarak sunumda konuşulan konularla ilgili öne çıkanlar yandaki ekranlara yansıyabiliyor, sunumların wordcloud’ları oluşuyor, hatta sunumlara özel mini oyunlar yapılabiliyor. Bu işi müşterimiz Google ile birlikte Gemini altyapısıyla çok değerli NGC ve itworks ekipleriyle birlikte Brandweek’te ana sahnelerde eş zamanlı olarak hayata geçirdik. Çok ses getiren işlerimizden biri oldu.

• Vision of Sakıp Sabancı Podcast: Sabancı Üniversitesi ile birlikte geliştirdiğimiz Sakıp Sabancı yapay zekâ modelini kullanarak, Sakıp Sabancının host’luğunu yaptığı bir podcast serisi hayata geçirdik. Konuklarını kendi seçti, sorularını kendi sordu. Birçok anlamda bir ilk olan bu iş Smarties Global’de yılın en değerli işi seçilerek best of show ödülünü kazandı. Consciouslab de bununla birlikte globalde yılın bağımsız ajansı seçildi.

• Turknet için çok sevdiğimiz bir iş yaptık. Mevzuattan kaynaklı en hızlı benim diyemeyen Turknet hesabından en hızlı internet hangisi diye bir tweet attık. E tabi herkes Grok’u tag’ledi ve Grok bizim yerimize binlerce kişiye doğrusunu anlattı. Bu iş akıllı bir yapay zekâ kullanımıyla gerçekleştirilebilecek işlere tatlı bir örnek oldu.

• Migros’un çalıştığı ünlü yüzler, Fedon, Danilo ve Zuhal Topal’ın derin öğrenme modelleriyle dijital versiyonlarını yaptık. Bu dijital ünlüleri Migros içerik ve kampanya akışına dahil ettiğimiz keyifli içerikler yaptık ve ünlü iletişimi konusunda öncü örneklerden birini hayata geçirdik.

“Tüm dünyayı, işleri değiştireceğini tahmin ederek zaten kendi değişikliğimi yarattım, iyi ki de yaratmışım.”

Yapay zekânın gelişimi kariyer hedeflerinde bir değişiklik yarattı mı? 1 yıl sonra sence üretken yapay zekâ araçları hangi seviyede olacak?

Kayhan Dural: Yapay zekâ konusu çok derin bir konu. Hobi olarak hesaplama, indirgenemezlik, lineer ve quantum mekanizmalar ile ilgilenen biriyim. Bu noktada lineer hesaplama noktasında yapay zekâ sistemlerinin geleceği yerle ilgili uzun süredir bir fikir sahibi olmuştum. Ray Kurzweil saolsun genel olarak neyin neden değişeceğine dair bir vizyon da edinebilmiştik. Tüm dünyayı, işleri değiştireceğini tahmin ederek zaten kendi değişikliğimi yarattım, iyi ki de yaratmışım. Ancak bence asıl konu bu noktadan, bugünden itibaren başlıyor. 2026 ile birlikte ilk iki ayda gelen modeller özellikle yazılım geliştirme tarafında öyle şeyler yapabilmeye başladı ki şaşkınım. Beklentimin de ötesinde hızlı gidiyor gelişmeler. Lineer hesaplamanın sınırına tahminimden çok hızlı geleceğiz gibi hissediyorum. Bir sonraki yılın başlangıcında dünyanın halinin yapay zekâdan kaynaklı olarak şu ankinden çok farklı olacağını düşünüyorum. Özellikle iş yapış biçimlerimizin sonsuza dek değişmeye başlayacağı yıl olacak 2026.

“Bilgi artık her anlamda ve her an ulaşılabilir. Herhangi bir şeyi bilmek kimseyi bir diğerinden daha farklı bir yere koymuyor.”

Yaratıcı sektörlerde çalışmayı hayal eden ya da bu alana yeni giren bir gence, yapay zekâ konusunda nereden başlamasını önerirsin?

Kayhan Dural: Bilgi artık her anlamda ve her an ulaşılabilir. Herhangi bir şeyi bilmek kimseyi bir diğerinden daha farklı bir yere koymuyor. O yüzden şu dönemde yaratıcı sektörlerde çalışmayı hayal eden birisine ana önerim eline geçen tüm yapay zekâ araçları ile haşır neşir olması olur. Kod da yazsın, mikrosite de yapsın, Nanobanana da karıştırsın, temel prompt mantığını köküne kadar öğrensin, binlerce layout denesin, kırsın, döksün, uğraşsın, inceliklerini çözsün. Deneyimlesin yani. Düzenli olarak, hiç durmadan, her gün deneyimlesin.

“Yapay zekâ” ve “yaratıcılık” kelimeleriyle tek cümlelik bir tespit ya da motto üretir misin?

Kayhan Dural: “Yeni dünyanın en önemli değeri: Yaratıcılık”