SXSW 2026’da Rana el Kaliouby ve Bob Safian yapay zekanın güncel konumu ve geleceğini gözeterek neden yapay zeka çalışmalarını insan merkezli bir pozisyondan incelememiz gerektiğini tartıştı. Pioneers of AI podcast’inin sunucusu olarak Rana el Kaliouby teknoloji bizi insanlıktan çıkarmadan önce teknolojiyi insansılaştırma amacını benimsemiş. blue Tulip Ventures’ın eş kurucusu ve yatırımcı olarak görev alan ve yapay zeka alanındaki girişimlere yatırım yapan el Kaliouby, çalışmalarında ve yatırımlarında duygusal zekanın önemini ve değerini gözetiyor.

Fast Company’nin eski yazı işleri müdürü ve Rapid Response podcast’inin sunucusu Bob Safian ile gerçekleşen sohbetin odağında Duygusal Zeka (EQ) ve yapay zekanın ilişkisi vardı. Rana el Kaliouby entellektüel zeka (IQ) kadar duygusal zekanın da insan hayatında yeri olduğunu ve sosyal etkileşimlerimizdeki iletişim bağlamındaki önemli bir faktör olduğunu vurguladı.

Yapay zekanın duygusal zekası olmalı

Duygusal zekası yüksek kişilerin toplum içerisinde daha güçlü bağlar kurabiliyorlar. Keza kurduğumuz iletişimizin %7’si sözel ögelerden oluşuyor. Geri kalanı ise jest, mimik, yansıma sesler gibi sözel olmayan eylemlerden oluşuyor. Ancak öte yandan yapay zeka ile kurulan iletişim tamamen sözcüklere bağlı, onu nasıl veya ne şekilde söylediğimizin bağlamı yapay zeka için anlam taşımıyor.

Yapay zekayı geliştirirken de önemsediğimiz başarı metrikleri ve kıstaslar da bu bağlamda entellektüel zekaya odaklanıyor. Ancak Rana el Kaliouby, kendi emelleri olan, kapsamlı düşünme yetisine sahip yapay genel zekaya (AGI) ulaşmamız için duygusal zekayı da düşünerek hareket etmemiz gerektiğini vurguladı. Başarı kıstası olarak ölçütüğümüz metriklere uygun sonuçlar verecek şeyleri inşa ediyoruz. Bu nedenle terstek giderek başarı metriklerimizi değiştirirsek yapay zekayı geliştirme istikametimizi de değiştirebiliriz.

İnsan odaklı vizyon

Yapay zekayı geliştirirken kurgulayacağımız vizyon insanların potansiyelini gerçekleştirebileceği ve onun için çalışacak şekilde tasarıyı da içermeli. Bu vizyonu insanların yerine geçecek şekilde düşünmememiz gerektiğini vurguladı el Kaliouby. Yapay zekayı sağlık, iş hayatı, sürdürülebilirlik, iklim gibi konulardaki kayda değer sorunları çözmek ve iyileştirmek için kullanabiliriz.

Yapay zekanın varlığı bi cephede bu dünyaya entegre olanlar ve diğer cephede tamamıyla kullanmayanların yer aldığı bir kutuplaşmadan ziyade insanların benimsediği ve insanlık için kullandığını bir düzleme kaymalı.

İş hayatının geleceği

İnsanlarla yapay zekanın kurduğu ilişkinin iş hayatındaki yansımasında ise insan, yapay zeka geliştiricileri ve toplum üzerinde farklı etkiler öngörüyor. Rana el Kaliouby örneğin gemi kaynakçılığı gibi bazı sıkıcı, sıradan ve cazibesi olmayan iş alanlarında yapay zekanın bazı işleri devralmasının pozitif bir katkı olarak görüyor. Öte yandan ise eğer yapay zeka ile insanlar yapmak istemedikleri sıkıcı işlerden azade olacaksa insanların yapmak istedikleri işlerin ne olduğu sorusu da hemen ardından geliyor.

Yapay zekada insan çeşitliliği

Bir yatırımcı olarak ise Rana el Kaliouby yatırım kararı almadan önce şirketlerde ve girişimcilerde aradığı kıstasların arasında duygusal zeka, toplumsal ilişki ve etki gibi kriterler de yer alıyor. Sadece belirli bir motivasyondan ziyade geniş perspektifte girişimlerin ortaya koyacağı çıktılar da bu açıdan önem taşıyor. Bob Safian TechCrunch’tan aldığı rastgele yatırım haberi ekren görüntülerinde bir tane dahil kadın bulunmamasına karşılık el Kaliouby, şu anda ekosistemin ağırlıklı olarak erkekler kulübü gibi göründüğünü ve bu açıdan çeşitliliğe ihtiyaç olduğunu söyledi.

Yapay zeka bağlamında içinde bulunduğumuz dönem ve ortaya çıkan ürünlerin heyecan verici fakat hem yapay zekanın geliştirme hem de çıktılarında önyargıların önüne geçebilmek için çeşitlilik, insan odaklı vizyon ve liderliği yönetmezsek yapay zekanın geleceğini de istediğimiz doğrutuya koyamayacağımızı söyledi Rana el Kaliouby.

Görsel: SXSW