Avustralya’nın Sidney kentinde yaşayan fotoğrafçı ve yönetmen Benjamin Lee, sosyal medyada itchban kullanıcı adıyla biliniyor. Dijital yaratıcı kimliğiyle seyahate, maceraya ve yeni deneyimlere duyduğu tutkuyu üretimlerinin merkezine koyan Lee, geniş bir hayran kitlesine ulaşmış, tutarlı, etkileyici ve görsel olarak çarpıcı işleriyle öne çıkan bir içerik üreticisi. Özellikle Instagram’daki yaratıcı video ve sinemagraf çalışmaları, ona sadık ve geniş bir takipçi topluluğu kazandırmış.
Lee’nin son dönemde öne çıkan Instagram paylaşımı ise viral olan çalışmalarının üretim sürecine dair net bir açıklama içeriyor. Bu paylaşımda sanatçı, paylaştığı video ve sinemagraf çalışmalarının tamamının yapay zekâ öncesi dönemde üretildiğini vurgulama ihtiyacı hissetmiş.
Lee paylaşımda şöyle diyor: “İşte yıllar içinde yaptığım ve %1.000 yapay zekâ olmayan bazı video/sinemagraf çalışmalarım. Aslında bunların hepsini yapay zekâ var olmadan önce (2022’den önce/yapay zekâ araçlarının kitlesel olarak yaygınlaşmasından önce) çektim ve ürettim. Bunlardan bazıları, tek bir fotoğrafta hareket vermek istediğim alanları manuel olarak seçip animasyon uygulayarak oluşturduklarım; diğerleri ise tek plan videoları döngüye alarak (ya da bu tekniklerin bir kombinasyonuyla) ürettiklerim. Her iki durumda da hepsi, bizzat benim çektiğim bir şeyden başlayarak oluşturuldu. Nasıl yaptığımı anlattığım kısa bir eğitim videosu “Adobe” adlı öne çıkan hikayelerimde var.”
Burada bir parantez açalım, aslında Lee’nin kastettiği bugünkü kadar yaygın ve erişilebilir üretken yapay zekânın 2022’den önce ortada olmaması. 2022’de DALL·E 2 ve Midjourney gibi metinden görsel üreten sistemler geniş kitlelere açıldı. 2022 sonunda ChatGPT yayımlandı ve yapay zekâ kitlesel kullanıma geçti. Yapay zekâ ürünü görseller sosyal medyada görünür hâle geldi. Fakat yapay zekâ kavramı aslında 1950’lere kadar uzanıyor. 1956’da Dartmouth Konferansı ile akademik bir alan olarak resmileşti. 1997’de IBM’in Deep Blue’su Garry Kasparov’u yenmişti. 2010’larda derin öğrenme devrimi başladı. Ancak 2022, yukarıda da bahsettiğim gibi yapay zekânın geniş kitlelerin kullanıma açılması açısından bir kırılma yılı oldu.
“Hepsi yapay zekâ öncesi üretildi”
Sinemagraf tekniği, fotoğraf ile videonun hibrit bir formu olarak, sabit bir kare içinde belirli bir alanın tekrar eden hareketle canlandırılması esasına dayanıyor. Lee’nin işleri de tam olarak bu sınırda konumlanıyor: Bir yandan fotoğraf estetiğini korurken, diğer yandan minimal ve hipnotik bir hareketle izleyicinin dikkatini tek bir noktaya yoğunlaştırıyor.
Bu gönderiyi Instagram’da gör
Benjamin Lee’nin çalışmaları seyahat ve macera temaları etrafında şekillenirken, şehir manzaraları, doğa sahneleri ve gündelik anları sinematik bir dille yeniden kurguluyor. Dijital içerik üreticisi kimliği sayesinde hem markalarla iş birlikleri yürütüyor hem de bireysel projelerini sürdürüyor. Tutarlı estetik dili ve teknik hâkimiyeti, onu Sidney merkezli yaratıcı endüstrinin dikkat çeken isimlerinden biri hâline getirmiş durumda.
Yapay zekâ destekli görsel üretimin hızla yaygınlaştığı bir dönemde Lee’nin paylaşımı, dijital sanat ve fotoğraf alanında “özgün üretim” tartışmalarına da doğrudan bir katkı niteliği taşıyor. Sanatçı, işlerinin “%1.000 yapay zekâ değil” vurgusuyla, üretim sürecindeki emeği ve teknik bilgiyi görünür kılıyor. Böylece yalnızca estetik bir portföy sunmakla kalmıyor, aynı zamanda dijital çağda sanatçının rolüne dair bir pozisyon da alıyor.
Benjamin Lee’nin çalışmaları, Erdal İnci’nin İstanbul GIF’lerini anımsatıyor:
Görsel: Benjamin Lee (itchban)
